Drobiazgi

Listy od sąsiadów V. Petra Strá – wiersze

AUTOR

Zofia Bałdyga

Urodzona w 1987 roku w Warszawie. Absolwentka Instytutu Slawistyki Zachodniej i Południowej UW. Autorka tomików poezji „Passe-partout” (Warszawa 2006), „Współgłoski” (Nowa Ruda 2010) oraz „Kto kupi tak małe kraje” (Warszawa 2017). Współtworzyła poetycko-muzyczny projekt Elektroliryka. Tłumaczka młodej poezji czeskiej i słowackiej. Prowadzi fotobloga The Picktures (www.thepicktures.net).

Petra Strá jest solistką czeskiej poezji. Jej teksty trudno zaszufladkować, dolepić im jakąś metkę, która wszystko opisze. Nie należy do żadnej grupy literackiej. Jej pisanie jest zjawiskiem, które, przynajmniej według mnie, zasługuje na osobną scenę.

W nowej poezji czeskiej mało jest refleksji nad językiem, dominuje liryka osobista, pojawia się sporo wierszy zaangażowanych. Są autorzy o niezwykle plastycznej wyobraźni i obrazowej frazie. Dużo jest diagnoz, historii, zwierzeń, notatek o stanie człowieka i świata. Petra Strá w swoim pisaniu dystansuje się od tego wszystkiego.
Mówi i przygląda się temu, co powiedziała. Obraca dźwięki w ustach, nadając im kształt. Pisząc, stara się wrócić do języka początku, języka dzieciństwa, mowy, która istniała, zanim zmuszono ją do odgrywania znaczeń.
Autorka zaczęła swoje poszukiwania już jako dziecko, pierwszy tomik napisała w wieku dziewięciu lat. Rękopis zaginął, ale jeden z tekstów, jedyny, który była w stanie odtworzyć, pojawia się w publikacjach obok dorosłych utworów. W nich samych widać fascynację językiem dzieci.

Wśród wersów pojawiają się „zaklęcia“, jak to określiła sama autorka – magiczne frazy, które nie mają jasnego znaczenia, ale mają energię, ich znaczeniem jest dźwięk. Przekłady pochodzą z drugiego tomiku, zatytułowanego Wriika. Wybrałam tytułowy poemat. Nie wiem (nikt do końca nie wie), kim lub czym jest tytułowa Wriika. Może to być imię dziewczęce, dziewczyna, która wyrasta, powstaje, rodzi się wraz ze znaczeniami słów. To także ptasi okrzyk, pełna emocji partykuła. A może coś jeszcze innego, decyzja należy do ciebie. Pamiętaj tylko, że w zaklęciach jest narracja.

Ahoj,
Zofia

 

Wriika

Siedzi w pokoju
o czterech rogach
są tam z nią jeszcze trzy Lucie
nagie i piękne
wyglądają trochę jak nagrody filmowe
Ona jest zapięta pod szyję
w sukience z rzadkiego, mocnego materiału
a wokół twarzy ma dopasowaną woalkę
tak jakby skrywała pod nią swój mosiądz
swoje złoto
może nawet szczelinę,

kawanara irik

 

 

U niej
rosną żuki
kwiaty toczą świeże
zajęcze skórki w trawie
ktoś je tam odłożył żeby nie przeszkadzały
słychać głos myszołowiątka jakby
drżały wody
tuż-tuż przed upadkiem podniecone robi
to samo co Dyskobol

przerzuca
kolejny i kolejny
dzień a kiedy
ramiona napinają się od logarytmu na czubkach
lasu iglastego

Trudno jest wywołać u niej drżenie
ust które opanowały już
mowę z zielonych butelek rozlewającą się nieopatrznie
Przyszła jesień

narodziły się koźlątka
zmieniła się pogoda
codziennie pada
a to nieprzyjemne
Kasztany skurcz
drema elja ale i jabłonie
tuż tuż też strach

 

 

kawanara irik

 

 

aleba

 

 

kanaara

 

 

kawanara irik aneba

 

 

ka naara

 

 

kawanara irik aneba ka naa

 

 

la kraa słyszała

 

Księżyc
żigolak wabi je
nabłyszczonym wąsem
gwiazdy
zdy żi
pilaż pilażi zdy żi
zl ą gopedia
gwiazdy spadają
zacinają się
zabiło to gwiazdozbiór sarenki
musiało zabić gwiazdozbiór sarenki la kraa

 

 

Śliwki skamieniały
pestki je wygnały
krople elektryczności
przepadły
zanim

za to śliwki wyglądają
jak poduszki na kąpieliskach
szyniata szyniata
kiedy nietoperze wabią
kto to zrobił
szeleści las a w lesie skrzypią skrzynie
świta przez te drzewa

 

 

wriika, szalony zapach znosi miód, miska zapadła się w sobie
z papieru na stole strzyknął śrut, w nocy
ta wriika odmłodniała, wrrii ka
rozpoławianie słów żyły i ołów
piany serdecznej i masła
ze schodów zszedł księżyc jak nów
wriika usiadła i zgasła

 

 

Autorką wierszy jest Petra Strá.

Petra Strá (urodzona w 1979 roku w Chrudim) wydała tomy wierszy Volavka (Host, 2013) oraz Vríka (Protimluv, 2017), publikowała w różnych pismach literackich. Założycielka i poetka la szkoły, szkoły muzycznej skupionej na twórczości autorskiej i improwizacji dla dzieci, w tym także dla niemowląt. Autorka tekstów piosenek, nowej pedagogiki muzycznej opartej na obrazach muzycznych, la-instrumentach oraz zasadzie porzucenia pochodzenia. Absolwentka inżynierii transportu, geografii i twórczego pisania. Mieszka w Pradze.

Ilustracja: Emilia Ptak-Gwiazda.

Emilia Ptak-Gwiazda, przerwała studia, aby podróżować. Nie przyniosło jej to pieniędzy. Rysuje od lat. Ostatnio widziała wronę siwą, która w dziobie trzymała opakowanie po margarynie Delma.

drukuj

KOMENTARZE

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *